Tâm Linh

Mở cửa mã là gì? Ý nghĩa phong tục bạn nên biết

Mặc dù đã trở thành phong tục truyền thống lâu đời của Việt Nam nhưng nhiều người vẫn chưa hiểu được mở cửa mã là gì? Ý nghĩa của nó như thế nào? Sau đây diembaoaz.com xin giải đáp thắc mắc này, đồng thời cung cấp thêm những thông tin liên quan khác để bạn nắm rõ hơn.

Mở cửa mã là gì?

Mở cửa mã hay còn gọi là khai mộ là phong tục từ xa xưa của người Việt. Lễ này có nguồn gốc được du nhập từ Trung Hoa và trở thành tục lệ chính thức. Sau khi chôn cất người chết được 3 ngày lễ mở cửa mã sẽ được diễn ra. Bởi quan niệm cho rằng, người thân khi mất 3 ngày phải mở cửa mã để vong hồn người chết được siêu thăng nơi Tịnh độ.

Cách cúng cửa mã

Chuẩn bị lễ vật

  • Chuẩn bị một cái than bằng bẹ chuối, đối với nam 7 bâc và nữ 9 bâc, môt cây mía lao còn để cả ngon và một ít vàng mã.
  • Hai bình bông, hai đĩa trái cây: 1 dùng cúng đất đai, 1 cúng vong.
  • Ba ống trúc dài khoảng bốn tấc được vót nhọn một đầu: 1 dùng đựng muối, 1 đựng nước, lưu ý 1 đựng nước cần bịt lại bằng nilon trên đầu.
  • Bốn cây đèn cầy.
  • 100g cho 5 thứ đậu, năm thẻ tre dài 4 tấc được vót nhọn 1 đầu để làm bài vị cúng ngũ phương ngũ thổ tôn thần.
  • Sáu chén chè, hai đĩa xôi, một bộ tam sênh gồm trứng, thịt và tôm.
  • Bảy cái chung, một bình trà, một xị rượu.
  • Mười tám con chim để phóng sinh thay vì phóng sinh sinh gà.

Sắp đặt lễ cúng

  • Đầu tiên cắm 3 ống trúc có gạo, muối, nước dưới chân mộ rồi dựa cái than vào 3 ống trúc đằng sau, phía trên để bài vị.
  • Dọn 2 mâm lễ cúng có chè, xôi, bông, trái cây, chung cúng trà rượu, giấy vàng mã trước mộ để cúng vong và một nơi sạch sẽ ở gần đó để cúng thần.
  • Tiếp theo hãy cắm 5 thẻ tre đã được dán bài vị ngũ phương ngũ thổ tôn thần ở bốn góc và giữa mộ phần.
  • Cuối cùng thắp nhang trước mộ, mâm cúng thần và các bài vị tôn thần, các mộ xung quanh.
khai-niem-le-mo-cua-ma
Khái niệm lễ mở cửa mã

Nghi thức cúng như sau:

Thắp nhang khấn chư vị tôn thần dẫn dắt linh hồn người đã chết về nghe kinh, chứng minh lễ khai mộ. Thầy tụng kinh thỉnh chư vị thần và triệu linh làm phép sái tịnh.

Các thành viên trong gia đình chia nhau mỗi người một ít đậu, một người đại diện cầm cây mía, lồng chim đi theo thầy cúng vừa niệm phật vừa rải đều đậu. Đi vòng quanh mộ đủ 3 vòng thì trở lại vị trí cũ rồi phóng sanh chim, đốt tiền vàng mã, lạy tạ thôn thần. Sau đó dẫn vong trở về nhà cúng an linh.

Ý nghĩa của lễ cúng cửa mã

Cây thang nam bảy tấc, nữ chín tấc mang ý nghĩa để người chết leo ra khỏi huyệt mồ. Năm thứ đậu và gạo muối và nước để người chết ăn cho no dạ. Cây mía lau chín đốt biểu tượng cho chữ cù lao bởi lau chính là lao đồng âm.

Con gà con mang ý nghĩ tượng trưng như các con nay bơ vơ lang thang như gà con lìa mẹ. Ngoài ra, gà con còn là gà linh, khi bị đánh nó kêu lên khiến vong hồn người chết đang mê muội chưa biết đã chết, tỉnh ra.

Đạo Phật quan niệm thế nào về lễ mở cửa mã?

Theo đạo Phật không có lễ cửa mã, kinh và giáo lý chỉ nhắc đến buôi lễ an vị mộ. Trong ngày tang lễ, vong hồn người chết đã được rước về nhà để thực hiện nghi lễ an sàng chứ không còn chứ không còn ở dưới mộ nữa. Và lễ này được thực hiện với ý nghĩa khác chứ không còn là mở cửa mã gọi người chết nữa.

Trong những ngày an táng do bận quá nhiều công việc nên người thân trong gia đình không thể chăm lo cho mộ phần người đã khuất được, chỉ có người ngoài thực hiện các việc chôn cất. Chính vì thế sau 3 ngày, con cháu mới trở ra mộ thăm viếng, đắp lại mộ phần cũng như dọn cỏ xung quanh cho người đã mất. Và làm lễ cúng để tỏ lòng thương nhớ đến người đã khuất.

Buổi lễ này không nhất thiết phải mời thầy cúng mà gia đình có thể tự cúng. Cũng không cần phải làm lễ cúng quá cầu kỳ rườm rà, chỉ cần đơn  giản với hoa quả, xôi chè là đủ. Chỉ cần có lòng thành tỏ lòng tiếc thương và hy vọng cho người đã chết được siêu thoát.

Lễ mở cửa mở theo góc độ Nho giáo

Theo quan điểm của Nho giáo thì việc mở cửa mộ cho vong hồn đi ra là không đúng. Mà lễ này là sau 3 ngày con cháu ra mộ viếng thăm và tỏ lòng tiếc thương cho người đã mất. Người thân sẽ đem theo một con gà kêu, một cây mía lau, 5 cây thẻ vô bùa, cây thang năm tấc và 3 ống trúc, 5 thứ ngũ cốc.

Con gà kêu thể hiện người con mất cha mất mẹ như chú gà con trở nên bơ vơ khi mất mẹ. Hình ảnh cây mía lau biểu tượng cho sự gầy gò, ốm yếu của những khổ cực mà cha mẹ lúc nuôi con.

Cây thang 5 tấc và 3 ống trúc là biểu tượng cho Tam Cang, Ngũ thường thể hiện người chết đã làm tròn bổn phận khi còn sống. 5 cây thẻ bùa dùng trấn yểm những vong hồn bơ vơ và ma quỷ để họ không quấy rầy phá mộ phần của người đã chết. Và 5 loại ngũ cốc nằm chỉ về cuộc sống của con người nhờ vào chúng, khi chết đi cũng có những thứ này ở xung quanh mình.

Với những chia sẻ trên đây chúng tôi đã giải đáp cho các bạn biết được mở cửa mã là gì và cung cấp một số thông tin cần thiết liên quan để bạn tham khảo. Việc mở cửa mã cần được hiểu đúng ý nghĩa và thực hiện đúng cách. Cảm ơn sự quan tâm theo dõi của các bạn và hẹn gặp lại trong những bài viết khác của diembaoaz.com.

Xem thêm:

Mở cửa mã là gì? Ý nghĩa phong tục bạn nên biết
Rate this post
loading...

Post Comment